Jenenge Pentil

1. Pentil Asem  jenenge Cempaluk
2. Pentil Jagung jenenge Janten
3. Pentil Jambe jenenge Blebar
4. Pentil Jambu jenenge Karuk
5. Pentil Kacang jenenge Besengut
6. Pentil Krambil jenenge Bluluk, Cengkir, Degan
7. Pentil Manggis jenenge Blibar
8. Pentil Nangka Jenenge Babal, Gori
9. Pentil Pelem jenenge Pencit
10. Pentil Randu jenenge Plencing
11. Pentil Semangka jenenge Planco
12. Pentil So/Mlinjo jenenge Kroto
13. Pentil Timun Jenenge Serit

Jenenge Wit

1. Wit aren jenenge Ruyung
2. Wit gedhang jenenge debog
3. Wit jagung jenenge tebon
4. Wit jambe jenenge pucang
5. Wit kacang jenenge rendeng
6. Wit kapuk jenenge randhu
7. Wit krambil jenenge glugu
8. Wit mlinjo jenenge so, bego
9. Wit pari jenenge damen
10. Wit pohong jenenge bonggol
11. Wit pring enom jenenge bung
12. Wit pring tuwo jenenge bungkilan
13. Wit telo jenenge lung

Jenenge Godhong

1. godhong aren jenenge dliring
2. godhong asem jenenge sinom
3. godhong cocor bebek jenenge tiba urip
4. godhong dhadhap jenenge tawa
5. godhong gedhang enom jenenge pupus
6. godhong gedhang tuwa jenenge ujungan
7. godhong gedhang garing jenenge klaras
8. godhong gebang jenenge kajang
9. godhong jambe jenenge pracat, dhedhel
10. godhong jarak jenenge bledheg
11. godhong jarak kebo jenenge lomah-lameh
12. godhong jati jenenge jompong
13. godhong kacang brol jenenge rendeng
14. godhong kacang lanjaran jenenge lembayung
15. godhong kates jenenge gampleng
16. godhong kecipir jenenge cethethet
17. godhong kelor jenenge limaran (sewu)
18. godhong kemladheyan jenenge kumuda
19. godhong kluwih jenenge kleyang
20. godhong krambil enom jenenge janur
21. godhong krambil tuwa jenenge blrak
22. godhong lempuyang jenenge lirih
23. godhong lombok jenenge sabrang
24. godhong mlinjo jenenge eso
25. godhong pari jenenge damen
26. godhong pring jenenge elarmanyura
27. godhong randhu jenenge baladewa (smarakandhi)
28. godhong siwalan jenenge lontar
29. godhong tales (kimpul) jenenge lumbu
30. godhong tebu teles jenenge momol
31. godhong tebu garing jenenge rapak
32. godhong tela jenenge jlegor
33. godhong turi jenenge pethuk
34. godhong waluh jenenge lomah-lameh
35. godhong widara putih jenenge trawas
36. godhong wuni jenenge mojar

Parikan

Parikan yaiku unen-unen rong perangan, kapisan kanggo pancadan utawa pencokaning swara. Dene perangan kapindho mawa teges kang dikarepake.

Paugeran parikan:

1.      Cacahing wanda ukara sapisan, kudu padha karo ukara kapindho.

2.      Ukara sing ngarep pinangka bebuka dene ukara sabanjure minangka isi.

3.      Tibaning swara ukara sapisan, kudu padha karo ukara kapindho.

4.      Saben ukara kadadeyan saka rong gatra utawa patang gatra. Menawa 4 gatra / baris, gatra sepisan padha kecape karo gatra katelu, gatra kapindho padha karo gatra papat.

Tuladhane sing kadadeyan saka rong gatra (4 wanda + 4 wanda)

a.       Manuk emprit, nucuk pari

Dadi murid, sing taberi

b.      Wajik klethik, gula jawa

Luwih becik, sing prasaja

Tuladhane sing kadadeyan saka papat gatra (8 wanda+8 wanda)

a.       Yen kembang kembang cempaka,

Dudu kembang arum ndalu

Mumpung sira isih mudha,

Pada sregep ngudi ilmu

b.      Ngisor godhong saponana,

Nata wetu jejer sanga

Abot entheng lakonana,

Golek ilmu nganti purna

Pandawa Lima

Pandawa iku ana 5 cacahe:

1. Puntadewa

Jeneng liyane : Yudhistira, Dharmasuta (Putrane Dharma), Ajathasatru (ora duwe musuh), Bharata (keturunane Maharaja Bharata).

Satriya ing : Amarta

Garwane : Drupadi

Sifate : Jujur, wicaksana, ngalahan

Senjatane: Jimat Kalimasada

2. Werkudara

Jeneng liyane : Bimasena, Brantasena, Bayusutha (Dewa Bayu/angin)

Satriya ing : Jodhipati

Garwane : Arimbi

Sifate : Wani, gampang nesu, apikan/seneng tetulung, ora ngerti unggah-ungguh.

Senjatane : Gada Rujapala

3. Janaka

Jeneng liyane : Arjuna, Permadi, Wijaya (ora tau kalah), Partha (putrane Kunti), Kirti, Dhananjaya.

Satriya ing : Madukara

Garwane : Sembadra, Srikandi

Sifate : ngerti sopan-santun, welas asih.

Senjatane : Panah Pasopati, Aji Sepi Angin, Keris Pulanggeni, Panah Sarutama.

4. Nakula

Satriya ing : Bumi Retawu

Sifate : Rajin, manut marang kakang-kakang pendawa, setia, welas asih, bisa nyimpen rahasia.

Kaluwihane : Pinter ngobati lelara, eling marang peristiwa-peristiwa kang kapungkur.

5. Sadewa

Satriya ing : Sawojajar

Sifate : Rajin, wicaksana, pinter

Kaluwihane : ahli perbintangan, bisa weruh kang bakal kadadeyan.

JENENGE ANAK KEWAN

JENENGE ANAK KEWAN

1. anak ampal                         - jenenge : embung     
2. anak angrang                      - jenenge : kroto
3. anak asu                             - jenenge : kirik
4. anak ayam (pitik)               - jenenge : kuthuk
5. anak babi                            - jenenge : gembluk
6. anak  bandeng                    - jenenge : nener
7. anak  bantheng                  - jenenge : wareng
8. anak  banyak                     - jenenge :
9. anak  baya                         - jenenge : rete
10. anak  bebek                       - jenenge : meri
11. anak  bethik                       - jenenge : menter
12. anak  blanak                      - jenenge : sendha
13. anak  brati                         - jenenge : tongki
14. anak  budheng                   - jenenge : kowe
15. anak  bulus                        - jenenge : ketul
16. anak  cacing                      - jenenge : lur
17. anak  cecak                       - jenenge : sawiyah
18. anak  celeng                      - jenenge : genjik
19. anak  coro                         - jenenge : mendhet
20. anak  dara                         - jenenge : piyik
21. anak  dhorang                   - jenenge : tamper
22. anak  emprit                     - jenenge : indhil
23. anak  gagak                      - jenenge : engkak
24. anak  gajah                       - jenenge : bledug
25. anak  gangsir                    - jenenge : clondho
26. anak  garangan                 - jenenge : rase
27. anak  garengpung             - jenenge : drungkuk
28. anak  gemak                     - jenenge : drigul
29. anak  glathik                     - jenenge : cecrekan
30. anak  gundhik                   - jenenge : laron/rayap
31. anak  iwak                        - jenenge : beyong
32. anak  jangkrik                  - jenenge : gendholo
33. anak  jaran                       - jenenge : belo
34. anak  kadhal                    - jenenge : tobil
35. anak  kakap                     - jenenge : caplak
36. anak  kalajengking          - jenenge : ketupa
37. anak  kancil                     - jenenge : kenthi
38. anak  kebo                       - jenenge : gudel
39. anak  kecapung               - jenenge : jenthit
40. anak  kemangga              - jenenge : ceriwi
41. anak  kepik                      - jenenge : mreki
42. anak  kidang                    - jenenge : kompreng
43. anak  kimar                      - jenenge : kedah
44. anak  kinjeng                   - jenenge : senggutru
45. anak  kinjeng dom           - jenenge : undur-undur
46. anak  kintel                      - jenenge : kentus
47. anak  kethek                    - jenenge : munyuk/kenyung
48. anak  kodhok                   - jenenge : precil
49. anak  kombang                - jenenge : engkuk
50. anak  konang                   - jenenge : endrak
51. anak  kremi                     - jenenge : racek
52. anak  kucing                   - jenenge : cemeng
53. anak  kul/keyong            - jenenge : krikik
54. anak  kupu                      - jenenge : uler
55. anak  kura                       - jenenge : laos
56. anak  kuthuk                   - jenenge : kotesan
57. anak  kwangwung           - jenenge : gendhot
58. anak  laler                       - jenenge : set/singgat
59. anak  lamuk                    - jenenge : jenthik
60. anak  lawa                      - jenenge : kampret
61. anak  lele                        - jenenge : jabrisan
62. anak  lemut                     - jenenge : uget-uget
63. anak  lintah                     - jenenge : pacet
64. anak  lisang                     - jenenge : beles
65. anak  lodan                      - jenenge : jengkelong
66. anak  lutung                     - jenenge : kenyung
67. anak  luwak                     - jenenge : kuwuk
68. anak  luwing                    - jenenge : gonggo
69. anak  macan                     - jenenge : gogor
70. anak  manuk                     - jenenge : piyik
71. anak  menjangan              - jenenge : kompreng
72. anak  menthok                  - jenenge : minthi
73. anak  merak                      - jenenge : uncung
74. anak  nyamblik                 - jenenge : slira
75. anak  pe                            - jenenge : genyong
76. anak  pleting                     - jenenge : jaringan
77. anak  sapi                          - jenenge : pedhet
78. anak  sembilang                - jenenge : lenger
79. anak  singa                        - jenenge : dibal
80. anak  tambra                     - jenenge : bokol
81. anak  tawon                      - jenenge : gana
82. anak  tekek                       - jenenge : celolo
83. anak  tikus                        - jenenge : cindhil
84. anak  tongkol                    - jenenge : cengkik
85. anak  tumo                        - jenenge : kor
86. anak  ula                           - jenenge : kisi/ucet
87. anak  urang                       - jenenge : grago
88. anak  wader                      - jenenge : sriwat
89. anak  wagal                      - jenenge : jendhil
90. anak  walang                    - jenenge : dhogol
91. anak  warak                      - jenenge : plenging
92. anak  wedhus                    - jenenge : cempe
93. anak  welut                       - jenenge : udhet
94. anak  yuyu                        - jenenge : beyes